Zespół pałacowo-parkowy w Lubostroniu

Zespół pałacowo-parkowy w Lubostroniu położony jest na północno-wschodnim pograniczu Pałuk, w odległości 5km. od miasta Łabiszyn nad górną Notecią i jest uznawany za jeden z najpiękniejszych zespołów klasycystycznych w Polsce.

Zabudowania wchodzące w skład Zespołu pałacowo-parkowego w Lubostroniu.

W skład zespołu budynków znajdujących się na terenie założenia pałacowo-parkowego w Lubostroniu wchodzą pałac, oficyna, nazywana także starym pałacem, wozownie, budynek przechowalni owoców, obecnie zwany domkiem myśliwskim. Projektantem tych budynków był Stanisław Zawadzki. Ponadto na trenie zespołu pałacowo parkowego w Lubostroniu znajdują się domek ogrodnika, oranżeria, piwnica-lodownia, piwnica-ziemianka i piwnice w fosie oraz budynek elektrowni i zabudowania folwarczne. Zabudowania folwarczne położone są poza obrębem zespołu, ok. pięćset metrów na wschód od pałacu, przy drodze do Łabiszyna.

Budynki powstałe do końca XIX w.

Do końca XIX wieku powstały: pałac, oficyna, stajnie i wozownie, budynek przechowalni owoców, które zaprojektował Stanisław Zawadzki, a także domek ogrodnika, budynki folwarczne, oranżeria i, nie istniejąca już szklarnia.

Pałac

Pałac w Lubostroniu, został wybudowany według projektu różniącego się znacznie od projektów z tego okresu. Decyzję o budowie podjął w 1787 roku, po objęciu swych dóbr Fryderyk Skórzewski. Budowa została rozpoczęta w 1788 roku, a zakończona w 1800 roku. Budynek zaprojektował Stanisław Zawadzki.

Stanisław Zawadzki, zdymisjonowany generał-major korpusu inżynierów wojsk koronnych, był wybitnym przedstawicielem polskiego klasycyzmu. Poza projektem pałacu w Lubostroniu opracował także projekty pałaców: Gorzeńskich w Śmiełowie i generała A. Gorzeńskiego w Dobrzycy, a także wielu realizacji, głównie obiektów wojskowych.

Siedzibę Skórzewskich w Lubostroniu została wybudowana w typie włoskiej Villi Rotonda Palladia. Pomysł ten pochodzi z Anglii, gdyż w XVIII wieku panowała tam moda na architekturę palladeńską. Pałac lubostroński to typowy klasycystyczny budynek, zbudowany na planie kwadratu z rotundą po środku. Jest piętrowy, podpiwniczony, obejmuje wysoki parter oraz mezzanino. Budynek jest kryty czterospadowym dachem o niewielkim spadku.

Na parterze znajdują się pomieszczenia reprezentacyjne i mieszkalne, w układzie krzyżowym. Na głównej osi od frontu położona jest sień, od strony północno wschodniej jadalnia. Z kolei na osi prostopadłej od północnego zachody znajduje się tzw. salon ogrodowy, a od południowego wschodu dwa gabinety. Pomieszczenia te są skomunikowane z salą rotundową. W narożnikach pałacu usytuowane są mniejsze kwadratowe pomieszczenia: od południa klatka schodowa, o czterech kolumnach, otwarta arkadowo do sieni, od wschodu boczna klatka schodowa i wydzielony kredens, od południa salonik, a od zachodu biblioteka na planie kolistym. W mezzaninie, w narożniku południowym znajduje się westybul, wokół rotundy wąski korytarzyk, a od frontu salonik myśliwski. Między rotundą, a częścią kwadratową, w narożnikach położone są małe koliste pomieszczenia, z których dwa wyposażone są w kręcone schody. Z kolei pod rotundą w suterenie, znajduje się okrągłe pomieszczenie, pierwotnie przeznaczone na skarbiec. Wokół niego biegnie korytarz z wejściami do poszczególnych pomieszczeń, a w części północnej i zachodniej usytuowano pomieszczenia mieszkalne i kaplicę.

Od frontu znajdują się szerokie schody i portyk wsparty na ośmiu kolumnach jońskich w dwóch rzędach. Podtrzymują one trójkątny fronton. Na fryzie belkowania portyku znajduje się napis: "SIBI, AMICITIAE ET POSTERIS MDCCC", co znaczy -"Sobie przyjaciołom i potomnym". Powyżej tego napisu znajduje się trójkątny przyczółek obwiedziony gzymsem z mieszczący kartusze z herbami Skórzewskich i Graczyńskich. Wejście znajduje się pod portykiem w profilowanym obramieniu, z niskim trójkątnym przyczółkiem. Nad nim umieszczono tablicę z czarnego marmuru z napisem: "HIC SECURA QUIES ET NESCIA FALLERE VITA", co znaczy -"Tu bezpiecznie przed niebezpieczeństwami życia".

Portyk poprzedzony jest schodami, ujętymi kamiennymi postumentami, zwieńczonymi kulami. Elewacje boczne i tylna są pięcioosiowe, symetryczne, z trzyosiowymi pozornymi portykami, utworzonymi z czterech półkolumn jońskich. Nad nimi znajdują się belkowania i niskie trójkątne szczyty. W tympanonach znajdują się pszczoły pomiędzy panopliami od południowego zachodu, Orzeł i Pogoń w otoczeniu panopliów od północnego wschodu i Chronos wśród postaci mitologicznych od północnego zachodu. W zwieńczeniu tamburu znajduje się fryz z orłami, wieńcami laurowymi i skrzyżowanymi strzałami.

Centralnie nad pałacem wznosi się wysoka kopuła na tamburze. Na szczycie tamburu umieszczony jest posąg Atlasa trzymającego kulę ziemską. Rzeźba ta została wykonana w XIX wieku przez Władysława Marcinkowskiego. Pod kopułą usytuowano trzykondygnacyjną sala rotundową. Wokół niej znajdują się salony, biblioteka, sień i jadalnia. Wnętrze pałacu udekorowane jest malowidłami Antoniego Smuglewicza i patriotycznymi sztukateriami Michała Ceptowicza. W tympanonie znajdują się herby Skórzewskiego i jego żony z Graczyńskich.

Elewacje budynku mają wyprawę tynkarską. Narożniki są boniowane, a kondygnacje wydzielono gzymsami. Dolna kondygnacja wydzielona jest cokołowym gzymsem opaskowym. Mezzanino z kolei zdwojonym gzymsem opaskowym, ujmującym fryz z motywem liści akantu w tynku. W zwieńczeniu korpusu belkowanie ma silnie wysunięty gzyms kostkowy. Okna sutener i mezzanina są kwadratowe, a parteru i tamburu, prostokątne. Okna parteru i mezzanina mają profilowane obramienia uszate, z łezkami w tynku.

Sala rotundowa jest wnętrzem kolistym, a jej główne elementy to cztery wnęki, w układzie krzyżowym, ujęte kolumnami w narożach. Kolumny są czerwone, marmoryzowane z białymi bazami i kompozytowymi kapitelami. Dekoracja w sali rotundowej wykonana jest z czerwonego i białego stiuku. W wnękach w strefie dolnej znajdują się wejścia w profilowanych, uszatych obramieniach, natomiast w strefie górnej, wejścia na balkony, umieszczone w ślepych, półkoliście zamkniętych arkadach.

Balkony wsparte są na trzech akantowych wolutach, za dekoracją powtarzającą motyw fryzu, dzielącego ściany. W polach pomiędzy wnękami, w strefie dolnej znajdują się lustra zwieńczone niskimi, trójkątnymi, bogato zdobionymi szczycikami. Z kolei w strefie górnej umieszczono cztery kwadratowe płaskorzeźby stiuikowe. Trzy pierwsze zostały wykonane prawdopodobnie według projektów rysunkowych Antoniego Smuglewicza, czwarta wzorowana była na obrazie znajdującym się do 1927r. w bydgoskiej rezydencji Skórzewskich. Płaskorzeźby przedstawiają: bitwę pod Płowcami, królową Jadwigę przyjmującą Krzyżków w Inowrocławiu, bitwę pod Koronowem oraz zatwierdzenie budowy kanału bydgoskiego przez Fryderyka Wielkiego. Posadzka w sali kolumnowej ozdobiona jest herbami Polski i Litwy.

Wejście do rotundy, w sieni zwieńczono trójkątnym szczytem pod którym umieszczono napis "SEMPER RECTE". Po obu stronach drzwi znajdują się nisze z piecami. Klatka schodowa oddzielona jest od sieni czterema kolumnami, w typie toskańskim. Schody wykonane są z marmuru. Na ścianie, w tle klatki schodowej umieszczone jest malowidło Smuglewicza, przedstawiające ruiny egipskie.

W bibliotece znajduje się polichromia Smuglewicza, imitująca stiuki oraz ornamenty kandelabrowe i akantowe. W niszy umieszczony jest okrągły piec z białych kafli. Gabinety ozdobione są analogicznymi dekoracjami, ale z motywami owocowo roślinnymi na sklepieniu i groteskami na ścianach. Ponadto znajdują się tam dwa pejzaże architektoniczne: ruiny zamku i ruiny antyczne. W większym gabinecie umieszczono piec z szaroniebieskich kafli, a w mniejszym piec z wielobarwnymi kaflami. W pozostałych pomieszczeniach znajdują się neoregencyjne i neorokokowe dekoracje stiuikowe z końca XIX w.

Cel wzniesienia pałacu nie był wyłącznie użytkowy. Ideowa wymowa budowli i jej dekoracji koncentrowała się wokół problemów polsko - niemieckich. Do budowy pałacu użyto materiałów, które wcześniej miały być wykorzystane przy budowie kościoła Opatrzności w Warszawie. Miał on stanowić votum narodowe w związku z uchwaleniem konstytucji 3-Maja. Prac nie dokończono ze względu na trudną sytuację w kraju, a materiał z królewskiego magazynu zakupił Fryderyk Skórzewski. Dzięki temu materiały budowlane, ważne ze względów patriotycznych, posłużyły do budowy pałacu w Lubostroniu. Pałac był w dużej mierze realizowany zgodnie z pomysłem fundatora. Połączenie jego koncepcji z koncepcją architekta Stanisława Zawadzkiego spowodowały, że pałac ten należy do najoryginalniejszych i najciekawszych budowli wzniesionych w końcu XVIII w.

Oficyna

Oficyna, nazywana Starym Pałacem, również jest typowo klasycystyczna. Została zbudowana na planie prostokąta. Budynek jest murowany, otynkowany, piętrowy, częściowo podpiwniczony. Oficyna ma elewacje z wyprawą tynkarską. Piętro odcięte jest pasem fryzu opaskowego, w którym od frontu znajdują się płyciny, mieszczące stiukową dekorację palmetową. Naroża ujęto w bonia. W zwieńczeniu oficyny znajduje się ząbkowany gzyms, koronujący. Okna parteru są kwadratowe, a piętra prostokątne w płaskich, profilowanych obramieniach uszatych. Zarówno elewacja frontowa jak i tylna jest symetryczna, siedmioosiowa. Od frontu, w części środkowej znajduje się płytka wnęka poprzedzona w przyziemiu balkonem. Balkon wsparty jest na czterech parach kolumn ustawionych w dwóch rzędach. Kolumny mają kielichowate głowice z motywem palmety i wici roślinnej, a balustrada balkonu jest żeliwna, o motywach klascystycznych. W przyziemiu znajdują się drzwi, a na piętrze ryzalitu drzwi balkonowe i okna po bokach. W zwieńczeniu ryzalitu umieszczono trójkątny przyczółek, a w nim kartusz z herbem Skórzewskich i napis "SEMPER RECTE". W zachodniej części przyziemia znajduje się tablica upamiętniająca Stefana, Floriana Graczyńskiego. Elewacje boczne są również symetryczne, ale trzyosiowe. Budynek jest w dobrym stanie. Obecnie poddasze adaptowano na pomieszczenia hotelowe.

Stajnie i wozownie
Stajnie i wozownie pochodzą z początku XIXw. Są to klasycystyczne budynki, na planie podkowy. Korpus główny był przeznaczony na mieszkania, a skrzydła boczne na stajnie i wozownie. Budynek jest murowany, tynkowany. Piętro ma charakter mezzanina z dwupiętrową częścią środkową korpusu głównego. Dach wozowni jest dwuspadowy. Budynek był odnawiany w 1999r. Obecnie mieszczą się w nim restauracja i pomieszczenia przeznaczone na biura.

Budynek przechowalni owoców

Budynek przechowalni owoców został wzniesiony na terenie parku w końcu XIX w. W obiekcie przechowywano owoce, a na piętrze mieściła się część księgozbioru, dla którego zabrakło miejsca w oficynie. Po wojnie budynek funkcjonował jako szopa na siano. W latach 1976-1980 został adaptowany na kawiarnię. Obecnie w piwnicach mieszczą się pokoje hotelowe i sanitariaty, z na parterze jednoprzestrzenna sala z kominkiem. Budynek jest parterowy podpiwniczony, kryty wysokim dachem dwuspadowym. Parter wchodzi w kondygnację poddasza. Elewacje są symetryczne z wyprawą tynkarską. Pierwotnie ściany parteru miały konstrukcję ryglową. Budynek został wtórnie otynkowany i częściowo zmienił swój charakter. Wnętrze parteru zostało całkowicie otynkowane. Podobnie jak w przypadku domku ogrodnika nie zachowało się nic z wyposażenia.

Domek ogrodnika

Domek ogrodnika powstał w końcu XIX w. Krótko potem do wschodniej strony budynku dobudowano szklarnię po której zostały jedynie fundamenty. Usytuowana ona była wzdłuż północnego muru, pomiędzy szklarnią a oranżerią i tworzyła razem z nimi zespół obiektów o podobnej funkcji. W domku ogrodnika mieściło się mieszkanie ogrodnika. Mieszkali w nim również uczniowie ogrodnika Piastowskiego i pracownicy sezonowi. Budynek przeznaczano także na skład starych mebli.

Rzut budynku jest prostokątny. Wejście usytuowano w ścianie zachodniej. Czworoboczną bryłę budynku urozmaicono od strony północnej ryzalitem, zwieńczonym trójkątnym szczytem. W elewacji zachodniej i południowej trójkątne szczyty wtopione są w ściany budynku. Korpus budynku kryty jest niesymetrycznym dwuspadowym dachem, a ryzalit wschodni samodzielnym, symetrycznym dwuspadowym dachem. Ściany domku ogrodnika są ceglane, nie otynkowane z jasnokremowej cegły a detale z cegły czerwonej. W starszych partiach spoina jest profilowana. Budynek był przebudowywany po 1945r. Było to związane z powiększeniem powierzchni obiektu. Przeniesiono wtedy wejście budynku i wykonano dodatkowy otwór okienny. Od lat 60-tych do 80-tych XX w domku ogrodnika mieścił się sklep spożywczy. W latach 80-tych przeprowadzono remont wnętrza, zakończony w 1986r. Wtedy do budynku doprowadzono gaz i domurowano komin. W 1987 przy ścianie zachodniej dobudowano schody z metalowym ogrodzeniem. Od 2004r. w budynku mieści się lokal przeznaczony dla młodzieży.

Oranżeria

Oranżeria prawdopodobnie została wzniesiona w końcu XIX w. Przypuszczalnie zbudowano ją na miejscu wcześniejszej budowli, równocześnie z murem zewnętrznym i kamiennym murem fosy. Oranżeria pierwotnie stanowiła ogród zimowy. Służyła do przechowywania roślin południowych i wypoczynku. Budynek oranżerii był czworoboczny i posiadał konstrukcję szkieletową o niesymetrycznym dachu. Ściana frontowa i dach były z całości przeszklona. Obiekt od strony północnej był podzielony wewnętrzną ścianą na ganek i właściwą szklarnię. Ściana zewnętrzna północna, ściana działowa wewnętrzna i szczyty były murowane z cegły pełnej palonej. Oranżeria posiadała ganek z drewnianym stropem, dzielącym przestrzeń na dwie kondygnacje. Przy szczycie zachodnio-północnym znajdowała się hydrofornia. Inwentaryzację budynku przeprowadzono w kwietniu 1977r. W czasie wizji lokalnej określono stan techniczny obiektu jako: budynek w stanie ruiny. Brakowało dachu i ściany frontowej, a w miejscu zerwanej posadzki rosły krzewy. Prace budowlano remontowe wykonywano, z przerwami w latach 1779-1986. Obecnie budynek nie jest wykorzystywany. Trwa kolejna przebudowa.

Szklarnia

Po istniejącej kiedyś szklarni zachowały się jedynie fundamenty. Według informacji Marianny Matelskiej z Lubostronia uprawiano w niej przede wszystkim winogrona. Zarówno domek ogrodnika oranżeria i szklarnia, usytuowane blisko siebie, należały do zespołu budynków o podobnej funkcji.

Zabudowania folwarczne

Nierozerwalną częścią zespołu pałacowo-parkowego są również zabudowania folwarczne, powstałe w drugiej połowie XIX w. Są to budynki neogotyckie, murowane. Zostały one usytuowane wokół czworobocznego dziedzińca, w odległości około pięciuset metrów od pałacu. Budynki mieszkalne są prostokątne, parterowe, z piętrowym ryzalitem. Na osi obu elewacji znajduje się prostokątny, pięciokondygnacyjny spichlerz. Jest on w komponowany w ciąg długich, prostokątnych budynków obór i stajni.

Budynek elektrowni

Budynek elektrowni, znajdujący się obecnie w stanie całkowitej ruiny, wzniesiono prawdopodobnie pod koniec XIX w. Znajduje się on w północni-zachodniej części parku i ma cechy neogotyckie.

Budynki powstałe w XX w.

W XX wieku na terenie parku w Lubostroniu powstały: piwnica-lodownia, piwnica-ziemianka oraz piwnice w fosie.

Piwnica-lodownia'

Piwnica-lodownia powstała na początku XX w. i służyła jako magazyn do przechowywania żywności, w tym zwierzyny łownej. Była także miejscem schładzania żywności. Usytuowana jest w południowo-wschodniej części parku, po lewej stronie alei dojazdowej, w pobliżu oficyny. Pomiędzy pałacem a oficyną znajduje się aleja parkowa, prowadząca na zaplecze oficyny, z której możliwy jest dostęp do piwnicy. Budynek jest otoczony starodrzewem. Szczyt piwnicy z wejściem, usytuowany jest równolegle do wschodniej elewacji pałacu.

Piwnica-ziemianka

Piwnica-ziemianka została zbudowana, równolegle z piwnicą-lodownią na początku XX w. była magazynem warzyw i owoców. Wejście i szczyt tej piwnicy są usytuowane równoległe do zachodniej elewacji pałacu.

Piwnice w fosie

Poza piwnicami: ziemianką i lodownią, na terenie założenia znajdują się również piwnice w fosie. Zostały one prawdopodobnie wzniesione równocześnie z murem zewnętrznym i kamiennym murem fosy. Pierwotnie służyły jako magazyn warzyw i owoców, a także jako magazyn ogrodniczy. Nie zostało to jednak potwierdzone. Jest to obiekt jednokondygnacyjny, wbudowany w fosę. Stanowi sklepioną piwnicę, której poziom posadzki znajduje się na wysokości drogi. Strop o funkcji tarasu usytuowany jest na poziomie terenu parku. Ściana północna jest równocześnie murem oddzielającym zabudowania pałacowe od szosy, a ściana południowa jest w całości osłonięta nasypem ziemnym. Do piwnic prowadzą obecnie dwa wejścia: w szczycie wschodnim i w szczycie zachodnim. Do szczytu zachodniego przylega nowa, dobudowana partia. Niemal na osi piwnic znajduje się droga prowadząca do dawnego zespołu folwarcznego i zabudowań wsi Lubosroń.

Połączenie pomysłów Franciszka Skórzewskiego z rozwiązaniami architekta, Stanisława Zawadzkiego doprowadziło do powstania budynków oryginalnych i niezwykłych, jak na polskie warunki. Nad całością góruje pałac, nazywany perłą klasycyzmu. Z kolei budowle o funkcjach gospodarczych, usytuowane na terenie założenia, zostały logicznie wkomponowane w przestrzeń zespołu pałacowo-parkowego. Obiekty te są malownicze funkcjonalne i nie zakłócają klasycznej prostoty całego założenia. To wszystko sprawia że, zespół pałacowo-parkowy w Lubostroniu jest jednym z najciekawszych zespołów epoki klasycyzmu w Polsce.

Historia Dóbr Łabiszyńskich i ich właścicieli

Pierwszym znanym właścicielem dóbr łabiszyńskich był Andrzej Comes de łabiszyn, herbu Prawdzic, wojewoda brzesko-kujawski. Majątek znajdował się w jego rękach, w latach 1376-1384. Kolejnym właścicielem został Maciej Latalski, wojewoda inowrocławski, który posiadał majętność do 1421r. W latach 1421-1451 należała ona do Jana Latalskiego, kasztelana inowrocławskiego. W 1489r. odziedziczył ją Jędrzej z Łabiszyna. Kolejnymi właścicielami byli kasztelan gnieźnieński, Janosz Latalski a następnie Jan Latalski, który po objęciu biskupstwa w Poznaniu przekazał majątek swemu bratankowi, Januszowi Latalskiemu. Ostatnim dziedzicem dóbr łabiszyńskich, rodu Latalskich był starosta inowrocławski i człuchowski, Stanisław Latalski. W rękach rodziny Latalskich dobra łabiszyńskie pozostały do 1585r.

W 1585r. klucz łabiszyński otrzymała w posagu Marianna Latalska, która poślubiła Andrzeja Czarnkowskiego, wojewodę kaliskiego. Majątek znajdował się w posiadaniu Czarnkowskich do 1619 r. Po bezdzietnej śmierci Jana Czarnkowskiego, ostatniego z rodu, dobra łabiszyńskie odziedziczyli siostrzeńcy Jana: Władysław i Stanisław Grudzińscy. W latach 1644-1649 cała majętność, drogą sprzedaży, przeszła na Opalińskich. W 1649 r. Opalińscy sprzedali klucz łabiszyński Krzysztofowi Gębickiemu, kasztelanowi łęczyckiemu. Kolejnym właścicielem majątku był jego syn Maciej. Po śmierci Macieja Gębickiego majątek uległ rozdrobnieniu. Scalenie własności nastąpiło dopiero w 1755r. Wtedy to Franciszek Skórzewski, mąż Marianny Ciecierskiej, wywodzącej się z rodziny Gębickich, wykupił sukcesję Gębickich, Ciecierskich i Krzyckich. Od tego momentu dobra łabiszyńskie znajdowały się w posiadaniu Skórzewskich.

Udokumentowany rodowód Skórzewskich w linii ciągłej można prześledzić dopiero od końca XIV wieku. Protoplastą wszystkich gałęzi Skórzewskich był dziedzic Skórzewa, Świętosław, noszący przydomek Krupczyc. Syn Świętosława, Andrzej miał troje dzieci: Mikołaja, Świętosława i Stanisława. Dziedzicem Skórzewa został Mikołaj. Miał czterech synów: Andrzeja, Chwałę, Jana i Macieja. Główny szczep rodu Skórzewskich prowadził Andrzej, który ożenił się z Agnieszką Dąbrowską, herbu Drogosław. Jego synowie: Jan i Maciej stali się założycielami głównych gałęzi rodu Skórzewskich. Jan założył gałąź starszą, która później podzieliła się na odnogi: gołaniecką i kamieniecką, natomiast Maciej zapoczątkował gałąź młodszą. Ta z kolei rozpadła się na sześć odnóg: podkomorską w Czerniejewie, tzw. odnogę po chorążym Gabrielu, hrabiowską na Łabiszynie, wojewódzką, kaliską i świątkowicką. Maciej, który dał początek gałęzi młodszej ożenił się z Anną Dzierzykrajówką Czarnkowską herbu Nałęcz. Mieli pięcioro dzieci: Annę, Katarzynę, Urszulę, Wojciecha i Jakuba. Jakub poślubił Reginę Chełkowską herbu Wczele. Ich dzieci to: Macieja, Andrzeja, Adama i Magdalenę. Andrzej ożenił się z Katarzyną z Gąsiorowa Kuczyńską herbu Ślepowron. Mieli synów: Władysława i Jana oraz córkę Annę. Z kolei Władysław ożenił się z Anną Kowalską herbu Wierusz, z którą miał synów Gabriela i Walentego oraz córki: Jadwigę, Annę, Mariannę, Katarzynę i Zofię. W 1675 r. Gabriel poślubił Mariannę Łucję Koszutską herbu Leszczyc, wdowę po Jerzym Neczu. Mieli siedmioro dzieci: Władysława, Andrzeja, Wincentego, Katarzynę, Ludwikę, Konstancję i Zofię.

Andrzej Skórzewski, syn Gabriela był generałem-majorem wojsk polskich. Czternaście razy wybierano go marszałkiem sejmiku wielkopolskiego w Środzie. Był także wielkim zwolennikiem Stanisława. W 1716r. Andrzej Skórzewski stanął na czele konfederacji tanrogrodzkiej, która próbowała obalić władzę Augusta II Sasa. W odwecie monarcha najechał na dobra marszałka wielkopolskiego. Pomimo tych wydarzeń, między królem i Andrzejem Skórzewskim, doszło w końcu do ugody i w 1723r. Andrzej Skórzewski został posłem na sejm Walny i aktywnie uczestniczył w jego pracach.

Andrzej Skórzewski poślubił Dorotę Chojeńską herbu Abdank. Mieli oni siedmiu synów: Stanisława, Michała, Gabriela, Ignacego, Hieronima, Józefa i Franciszka oraz cztery córki: Rozalię, Mariannę, Annę i Konstancję. Michał prowadził dalej odnogę starszą, Gabriel zapoczątkował odnogę tzw. po chorążym Gabrielu, natomiast Franciszek zapoczątkował linię hrabiowską.

Franciszek Skórzewski otrzymał staranne wykształcenie wojskowe w Szkole Kadetów w Dreźnie. Równocześnie rozwijał karierę wojskową i polityczną. Doszedł do stopnia generała-lejlanta wojsk koronnych. W polityce opowiadał się za współpracą z królem pruskim Fryderykiem II.

Około 1755 r .Franciszek Skórzewski ożenił się z Anną Marią z Ciecierskich herbu Rawicz, córką Józefa i Anny z Malechowskich herbu Abdank, powszechnie nazywaną Marianną. Marianna była młodą i bogatą dziedziczką kluczy: margonińskiego i szubińskiego oraz części dóbr łabiszyńskich. Wszystkie dobra hrabina otrzymała w wyniku podziału sądowego w 1758 r. Natomiast majętność łabiszyńska uległa rozdrobnieniu, wskutek bezpotomnej śmierci jej właścicieli. Fryderyk Skórzewski od sukcesorów nabył wszystkie jej części.

Wszedł on w posiadanie klucza łabiszyńskiego 25 lipca 1763 roku. Należały do niego miejscowości: Łąbiszyn, Piłatowo, Ostatkowo, Pszczółczyn, Sosnówiec, Wałownica, Oporowo, Smerzyn, Smerzynek, Sumowa, Smolniki, Zamość, Rudy i część Rynarzewa. Ziemie te zakupiono za sumę 411,820 zł. W tym samym czasie Skórzewski zakupił także tzw. klucz łęczycki, w skład którego wchodziły: Dąbrówka, Niwki, Górki i Dzięciołowo.

Franciszek Skórzewski swą pozycję zawdzięczał przede wszystkim małżonce Mariannie. Małżeństwo z córką tak bogatego rodu spowodowały nie tylko powiększenie majątku Fryderyka, ale dzięki niemu nowe więzy rodzinne połączyły Skórzewskich z pierwszymi rodzinami Rzeczypospolitej: z Gębickimi, Grudzińskimi, Krasińskimi, Bykowskimi, Rozdrażewskimi i Walwskimi. Najprawdopodobniej to właśnie nowe powiązania rodzinne Franciszka Skórzewskiego i jego fortuna spowodowały szybki awans dotychczasowego kapitana na lejlanta wojsk koronnych.

Marianna Ciecierska była od męża dwadzieścia lat młodsza i po urodzeniu dwóch córek postanowiła zadbać o własną edukację. Najpierw pobierała nauki u kosztownych korepetytorów. Potem udała się, pod pretekstem leczenia, do uznawanego wówczas za europejskie centrum nauki i kultury, Berlina. W tym czasie król Prus, Fryderyk II, przyjmował w rezydencji Hohenzollernów w Sans Souci licznych luminarzy kultury. Szybko zwrócił uwagę na inteligentną i zamożną Polkę, która wkrótce stała się osobą z najbliższego otoczenia króla. Gdy Marianna urodziła syna, nadała mu, na cześć króla pruskiego, imię Fryderyk. Król Prus trzymał chłopca do chrztu, a w ceremonii udział wzięła cała rodzina monarchy. Zarówno Marianna jak i jej syn obdarzani byli za strony niemieckiego dworu licznymi łaskami. Skórzewscy otrzymali m.in. tytuł hrabiowski. Marianna Skórzewska wkrótce stała się osobą wpływową, gromadząca wokół siebie wielu wybitnych Polaków, do których należał m.in. Józef Wybicki.

Kiedy 6 czerwca 1768r. W Gębicach zawiązana została konfederacja barska, Franciszek Skórzewski zaangażował się w walki z oddziałami rosyjskimi. Natomiast Marianna pośredniczyła w rozmowach pomiędzy konfederatami i Fryderykiem II. Prusy jednak nie chciały uczestniczyć w polskim konflikcie. 29 stycznia 1770 r. osamotnieni konfederaci ponieśli klęskę z rąk Rosjan, w bitwie pod Kcynią. Głównodowodzącym w tej bitwie był generał Franciszek Skórzewski. Klęska konfederatów przyspieszyła rozbiór Polski i umocniła pozycję Prus.

Hrabina Skórzewska, pomimo łask jakimi obdarzał ja król, musiała opuścić Berlin, gdyż zamieszana była w dworskie intrygi. W późniejszym czasie prowadziła dom otwarty w Drezdenku. Przyjmowała uchodźców z Polski. Dzięki swym zdolnościom dyplomatycznym, ocaliła życie wielu konfederatom. Opinię patriotki Marianna Skórzewska straciła podczas pierwszego rozbioru Polski. Gdy okazało się, że jej dobra nie znajdą się w części przyznanej Prusom, obawiając się zemsty ze strony Rosjan, Marianna udała się do urzędników wyznaczających granicę i błagała o włączenie jej dóbr do Prus

Król Prus zezwolił na wyjazd do Margonina jedynie córkom Marianny: Annie i Aleksandrze, natomiast Fryderyka kazał zatrzymać w granicach Prus i wychować na Niemca. Franciszek zmarł w 1773 r. Zgodnie z jego testamentem cały majątek, bez prawa jego pozbywania odziedziczyła Marianna. Miała nim użytkować do pełnoletniości Fryderyka. Marianna Skórzewska zmarła na gruźlicę w 1773 roku, licząc sobie zaledwie 37 lat. Została pochowana zgodnie ze swą wolą w berlińskim kościele św. Jadwigi.

Pomimo protekcji i wychowania w berlińskim Pupillum Collegium Fryderyk Skórzewski nie zapomniał o swoich polskich korzeniach. Zadbała o to jego rodzina. Babka Fryderyka, Marianna z Malechowskich Ciecierska i szwagier Augustyn Gorzeński, przy pomocy Józefa Wybickiego, potajemnie wywieźli chłopca z Berlina i oddali do szkoły pijarskiej - Collegium Nobilium w Warszawie.

W 1787 r. Fryderyk Skórzewski otrzymał hrabiowski tytuł pruski. Wskutek tego nastąpiła również zmiana w herbie rodzinnym Skórzewskich. Ważnym wydarzeniem w życiu młodego hrabiego była także podróż po Europie. Podczas tej podróży został sportretowany przez Józefa Walla. Portret przedstawia Fryderyka siedzącego pod cokołem pomnika z rzeźbionym popiersiem Marianny Skórzewskiej. Na drugim planie widoczny jest budynek przypominający, nie istniejącą jeszcze wtedy, lubostrońską, oficynę. Obok Skórzewskiego stoi opiekun jego majątku, Maciej Grabowski, pokazujący mu mapę dóbr łabiszyńskich z zaznaczoną wsią Piłatowo. Można z tego wnioskować, że już wtedy hrabia planował budowę pałacu w Lubostroniu. Fryderyk Skórzewski został nowym właścicielem dóbr łabiszyńskich w 1787 roku. Rok później, w Piłatowie, rozpoczęto budowę pałacu, która została zakończona w 1800r. Nowy właściciel Piłatowo przemianował na Lubostroń.

Fryderyk podobnie jak i matka angażował się w życie polityczne i był związany z Prusami. Za swoje zasługi dla Prus otrzymał tytuł Szambelana tamtejszego dworu i został odznaczony Wielką Wstęgą Orderu Orła Czerwonego. Służył także jako prezes departamentu bydgoskiego, Księstwa Warszawskiego, z nadania Napoleona. Godność tą otrzymał 3 marca 1807r. Ożenił się z Antoniną z Graczyńskich. Fryderyk i Antonina Skórzewscy mieli sześcioro dzieci: synów, Helidora i Arnolda oraz córki, Kornelię, Florentynę, Klotyldę i Olimpię. Dobra rodzinne odziedziczyli ich dwaj synowie: Arnold i Helidor. Arnold odziedziczył dobra margonińskie, natomiast Helidor był spadkobiercą dóbr łabiszyńskich, klucza raszkowskiego w powiecie Ostrów i Turzyna w powiecie Szubin.

Bracia jednak zamienili się i to hrabia Arnold, młodszy syn Fryderyka, w 1830r. został ostatecznie właścicielem majętności łabiszyńskiej. Arnold Skórzewski ożenił się z Melanią ze Skórzewskich. Była ona córką pułkownika Walentego z odnogi wojewódzkiej i bliską krewną Arnolda.

Arnold w 1848r. z ramienia dowódcy powstania, Ludwika Mierosławskiego, pełnił obowiązki organizatora wojskowego, powiatu szubńskiego. Dowodził oddziałem kosynierów, który brał udział w kilku bitwach z Prusami. Arnold Skórzewski został aresztowany, ale nie otrzymał wyroku skazującego. Pozostał natomiast pod dozorem policji. Należał do Towarzystwa Pomocy Naukowej dla Młodzieży Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Towarzystwo to od 1854r. fundowało corocznie, ze składek członkowskich, cztery do siedmiu stypendiów dla najzdolniejszych Polaków. Był również członkiem poznańskiego Towarzystwa Sztuk Plastycznych. Dzięki temu mógł pomnażać swą galerię malarską. W ostatnich latach swego życia Arnold Skórzewski, sprawował mandat deputowanego do sejmu pruskiego. Zasłynął jako przykładny obywatel i mecenas sztuki.

Arnold i Melania Skórzewscy Mieli trójkę dzieci: Leona Kazimierza i Klaudynę. Prawdopodobnie z powodu zbyt bliskiego pokrewieństwa Arnolda i Melanii ich dwaj synowie Leon i Kazimierz mieli poważne kłopoty zdrowotne. Kazimierz odziedziczył klucz raszkowski, natomiast, kaleki od urodzenia Leon klucz łabiszyński.

Leon, kolejny właściciel majątku przez jedenaście lat był posłem do parlamentu pruskiego, z ramienia ludności polskiej. Naraził się jednak władzom, gdyż roztoczył opiekę nad Erazmem Ryczkiewiczem - filologiem i historykiem, który uczestniczył w powstaniu listopadowym. Leon nie założył rodziny. Zmarł w 1903r. a majątek przekazał swemu dalekiemu krewnemu, Zygmuntowi z Komorza. W momencie przekazania majątku Zygmunt był niepełnoletni, dlatego w imieniu syna zarząd nad Lubostroniem przejął Witold Skórzewski wraz z żoną, księżniczką Marią Radziwiłówną z Litwy Kowieńskiej.

Witold Skórzewski zasłynął przede wszystkim jako sprawny administrator. Jak na ówczesne czasy gospodarował bardzo nowocześnie. Stosował nawozy sztuczne i maszyny. Poza usprawnianiem uprawy roli, zajął się także przetwórstwem. Zbudował tartak i młyn. Młyn ten mógł być na przemian napędzany wodą i motorem, zasilanym przez gaz powstający w wyniku spalania wykopywanego torfu. Witold Skórzewski prowadził także dwa przedsiębiorstwa w Załachowie i w Lubostroniu. W Załachowie produkowano płatki kartoflane, a w Lubostroniu euskol. Euskol służył do wytwarzania kadzidełek, odstraszających owady. Produkt ten przeznaczano na eksport do Ameryki Południowej. Witold Skórzewski, również do pałacu lubostrońskiego, wprowadził nowoczesne usprawnienia jak np. elektryczność. Światło elektryczne produkowane było przez wysokiej mocy akumulatory. Euskol produkowano w malej fabryce za pałacem, która w późniejszym okresie została zaadaptowana na elektrownię.

Witold zmarł 30 grudnia 1912 r. w wypadku, spowodowanym przez nieostrożne obchodzenie się bronią. Po śmierci Witolda Skórzewskiego, majątek przejął jego syn Zygmunt. Był to okres największego rozkwitu gospodarki, co przyczyniło się do znacznego powiększenia majątku Skórzewskich. Po śmierci wuja Włodzimierza Zygmunt uzyskał również zapis dóbr czerniejewskich w powiecie gnieźnieńskim. Dzięki temu stał się największym posiadaczem ziemskim w zaborze pruskim, a w okresie międzywojennym należał do elity magnaterii. Jego fortunę zaliczano wtedy do jednej z największych w kraju. W rękach Zygmunta Skórzewskiego znajdowało się 16,338 ha ziemi, z czego 10,028 ha należało do klucza Łabiszyn.

Zygmunt Skórzewski ożenił się z księżniczką Leontyną z Radziwiłów i wraz z żoną zamieszkał w majątku w Czerniejewie. Do wybuchu II Wojny Światowej w Lubostroniu przebywała hrabina Maria. Ufundowała ona szkołę powszechną i kościół w Łabiszynie. W 1927r. gościła prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego. Zmarła w 1939 r., w Krakowie podczas okupacji. Opuszczając Lubostroń zabrała ze sobą co cenniejsze przedmioty z bogatej kolekcji sztuki, chroniąc je przez to przed grabieżą. Zygmunt i Leontyna Skórzewscy, wraz z rodziną dostali się przez Rumunię do Włoch. Zygmunt pracował w Rzymie, w Bibliotece Watykańskiej. Działał, z ramienia londyńskiego rządu. W 1943r. on i jego żona Leontyna zostali aresztowani i przekazani w ręce gestapo. Zostali osadzeni w berlińskim więzieniu. Przebywali tam do końca wojny. Po wyzwoleniu osiedlili się na Korsyce. Tam właśnie 10 maja 1974 roku zmarł ostatni właściciel Lubostronia.

Po opuszczeniu Lubostronia przez Marię Skórzewską, obszar dworski przejęła Rzesza Niemiecka. W 1946r. majątek na wniosek Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego Pomorskiego w Bydgoszczy przeszedł na własność Skarbu Państwa Polskiego. Tego samego roku Gminna Komisja Rozdzielcza wydzieliła park z pałacem i oficyną oraz ogród użytkowy, przekazując je Funduszowi Wczasów Pracowniczych. Od 1976r. użytkownikiem obiektu stało się Państwowe Gospodarstwo Rolne w Lubostroniu.

Pomimo prowizorycznego odnowienia pałac popadał w coraz gorszy stan. Z myślą o restauracji zabytku, zakład Rolny Lubostroń skupował w sklepach "Dessy" antyki i ich kopie. Remont generalny rozpoczęto w latach 80-tych. Trwał on długo i nie przynosił widocznych efektów. Na koniec prac czekały zakupione przez Zakład Rolny Lubostroń meble i inne elementy wyposażenia wnętrz. Zakład jednak podupadł finansowo. Brał kredyty i dotacje pod zastaw zakupionych do pałacu sprzętów. Gdy PGR zbankrutował, zastawione w bankach pałacowe meble zostały zlicytowane. Najcenniejsze okazy sprzedano i tylko część z nich udało się odzyskać. W tym czasie pałac, przejęty przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa, stał niszczejąc, opuszczony i nie ogrzewany. Losem zabytku zainteresował się dopiero wojewódzki konserwator Maciej Obremski. Nakłonił on władze wojewódzkie do zajęcia się problemem Lubostronia. Wicewojewoda bydgoski, Eugeniusz Kłopotek porozumiał się z wierzycielami dawnego PGR-u. Po oddłużeniu i przejęciu przez Urząd Wojewódzki pałacu, utworzono tam zakład budżetowy pod nazwą Pałac w Lubostroniu - Badawczo - rozwojowego Centrum Rehabilitacji Społecznej, Sztuki i Animacji Kulturalnej Osób Niepełnosprawnych. Zarządcą obiektu został i jest do dziś Janusz Grabowski. Dzięki jego inicjatywie wykonano remont pałacu.

Obecnie w oficynach mieszczą się pokoje hotelowe, natomiast w stajniach znajduje się restauracja. Park jest ciągle przebudowywany a pałac oficyna, stajnie, wozownie i Domek Ogrodnika zostały odrestaurowane. Konserwatorzy tych obiektów otrzymali pierwsza nagrodę w konkursie na Najlepszego Użytkownika Obiektu Zabytkowego.

Szata roślinna parku w Lubostroniu

Rośliny naczyniowe

Na terenie parku w Lubostroniu występuje ok. 322 gatunków roślin naczyniowych, należących do 68 rodzin z których najliczniej reprezentowane są: złożone (Asteraceae), trawy (Poaceae), bobowe (Fabaceae) i różowe (Rosaceae). Z kolei najpospolitsze rodzaje to: przetacznik (Veronica), szczaw (Rumex), turzyca (Carex) oraz koniczyna (Trifolium).

W parku występuje kilka gatunków roślin prawnie chronionych. Wśród nich wyróżnia się: konwalię majową (Convaliaria majalis), szafran wiosenny (Crocus vernus), kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), kruszynę pospolitą (Frangula alnus), bluszcz pospolity (Hedera helix), kocankę piaskową (Helichrysum arenarium), śniedka blaszkowatego (Ornithogalum umbellatum) oraz barwinka mniejszego (Vinca minor).

Park w Lubostroniu nie został utworzony, na bazie istniejącego drzewostanu, jak większość tego typu założeń, a na gruntach porolnych, dlatego jego flora różni się od flory innych założeń przypałacowych. W większości założeń zabytkowych flora zdominowana jest przez gatunki typowo leśne.

W skład flory parku lubostrońskiego wchodzi zaledwie 55 gatunków typowo leśnych. Wśród roślin zielnych wymienia się takie gatunki jak: piżmaczek wiosenny (Adoxa moschatellina), trzcinnik leśny (Calamagrostis arundinacea), dzwonek brzoskwiniolistny (Campanula persicifolia), gajowiec żółty (Lamiastrum galeobdolon), konwalijka dwulistna (Majanthemum bifolium), kokoryczka wielkokwiatowa (Polygonatum multiflorum), jaskier kosmaty (Ranunculus lanuginosum), trędownik bulwiasty (Scrophularia nodosa) i gwiazdnica wielkokwiatowa (Stellaria holostea).

We florze parku lubostrońskiego praktycznie nie występują charakterystyczne dla założeń podworskich barwne rośliny kwitnące wczesną wiosną. Zliczyć do nich możemy jedynie Narcyza trąbkowego (Narcissus pseudonarcissus) i Szafrana wiosennego (Crocus Vernus). Rośliny tego typu były świadomie sadzone w ogrodach dworskich i pałacowych, dla celów ozdobnych. W parku lubostrońskim również występowały, ale prawdopodobnie zostały rozkradzione w okresie powojennym.

Gatunki drzew i krzewów występujące na terenie parku w Lubostroniu.

Park w Lubostroniu charakteryzuje się bogactwem gatunków drzew i krzewów o różnorodnym pokroju i kolorycie. Jednak poszczególne części założenia różnią się od siebie pod tym względem. W przeciwieństwie do zachodniej części parku, drzewostan w południowo-wschodniej części jest mało zróżnicowany gatunkowo. Obszar ten uznawano przez długi okres czasu za kompleks leśny i prowadzono na jego terenie typową gospodarkę leśną, co spowodowało jego jeszcze większe zubożenie pod względem gatunkowym.

Park lubostroński był zakładany równolegle z budową całej rezydencji w 1800 roku. W ówczesnej prasie pisano: "Skórzewski założył duży park, słowem przeistoczył górę lasem porosłą". Założenie harmonijnie komponuje się z krajobrazem. W obrębie kompozycji znalazły się łąki doliny Noteci, pobliskie lasy i zabudowania folwarczne.

Do zespołu pałacowo-parkowego prowadzi brama, którą zdobią dwa obeliski, poprzedzone słupkami granitowymi. Aleja dojazdowa na osi pałacu, kończy się owalnym podjazdem. Przed pałacem znajduje się owalny trawnik, z wzorem ułożonym z kamieni. Trawnik obramowany jest niskim żywopłotem z bukszpanu wiecznie zielonego (Buxus sempervirens). Przed frontem pałacu, rosną 4 cisy pospolite (Taxus baccata). W najbliższym otoczeniu pałacu znajdują się regularne kwatery, trawnikowe, otoczone niskimi żywopłotami z bukszpanu wiecznie zielonego (Buxus sempervirens) i lawendy wąskolistnej (Lavendula angustifolia). W tej części ścieżki zostały wysypane żwirem. Poza najbliższym otoczeniem pałacu, w parku znajdują się drogi i ścieżki gruntowe.

Na pierwszy plan w parku wysuwają się okazy starych drzew i krzewów o różnorodnym kolorycie i pokroju. W otoczeniu budynków można spotkać lilaki pospolite (Syringa), Forsycje (Forsythia), tawuły (Spiraea) magnolie (Magnolia) oraz jedne z młodszych nasadzeń -miłorzęby japońskie (Ginko biloba). Na drugim planie drzewa rosną już w zwartym masywie. Tam zieleń tworzy już tylko tło dla pojedynczych okazów.

Od wschodniej strony drogi do wsi Pturka, układ dróg jest kontynuacją systemu komunikacyjnego pozostałej części parku i stanowi element scalający, te części założenia, które z drugiej strony są wyraźnie rozdzielone przez prostą drogę. Od parku, w różnych kierunkach, rozchodzą się drogi, łączące założenie z okolicznymi lasami. Alejowe obsadzenia dróg podkreślają kierunek zewnętrznych osi widokowych, które wiążą park z otaczającym go krajobrazem.

Od strony elewacji południowo-zachodniej pałacu, na skarpie znajduje się nasadzenie płożącego jałowca (Juniperus horyzontalis), irgi (Cotoneaster) i tawuł (Spiraea). Za skarpą od strony zachodniej rosną stare lipy drobnolistne (Tilia cordata), które tworzą obramowanie początku drogi parkowej, prowadzącej w kierunku południowo-zachodnim na taras wzgórza widokowego. Z kolei od strony północno-wschodniej elewacji pałacu, ściana zieleni zasłania budynek oranżerii.

Na zachód od oranżerii, w jej bliskim sąsiedztwie położony jest niewielki staw. Dawniej miał on połączenie z Notecią, dzięki czemu regulowano poziom wody. Nad południowo-wschodnim brzegiem stawu znajduje się wzgórze z kamienną wnęką. Wnęka ta, to pozostałość groty, w której kiedyś umieszczona był a figura Matki Boskiej. Obecnie we wnęce również znajduje się figura Matki Boskiej. Po środku stawu znajduje się łacha ozdobnej trawy. Nad brzegiem, od strony Domku ogrodnika i oranżerii, rosną 3 wierzby płaczące (Salix x sepulclaris 'Crysocoma')

W kierunku zachodnim od pałacu prowadzi główna aleja parkowa, która najpierw jest nieregularna, a później przechodzi w prostą aleję prowadzącą nad Noteć. W tej części parku na uwagę zasługują lipy drobnolistne (Tilia cordata), sosna wejmutka (Pinus strobus), buk pospolity (Fagus sylvatica) oraz dwa pomnikowe platany klonolistne (Platanus x hispanica 'Acerifolia'), podsadzone barwinkiem mniejszym (Vinca minor).

Na wysokości chaty myśliwskiej aleja zmienia kierunek na północno-zachodni. Od tego miejsca jest dwustronnie obsadzona klonami jaworami (Acer pseudoplatanus). Następnie przebiega między dwoma polanami o kształtach zbliżonych do prostokątów. W tej części parku rośnie klon pospolity w odmianie 'Shwedleri' (Acer platanoides 'Shwedleri'). Po zachodniej stronie alei znajduje się polana łubinowa zamknięta od południowego zachodu zadrzewieniem o charakterze leśnym. Niegdyś granicę tę wyznaczało nasadzenie świerków kłujących (Picea Pungens), wyniszczonych przez brudnicę mniszkę.

Po stronie północno-wschodniej położona jest druga polana. Jest ona oddzielona od polany głównej klombami, składających się z lip drobnolistnych (Tilia cordata) i buków pospolitych (Fagus sylvatica). Polana główna uległa w przeszłości znacznym zmianom wskutek zamierania drzew, tworzących owalne klomby, które przez to straciły swoją regularność.

Za pałacem widoczne jest główna polana parku, opadająca w kierunku łąk nadnoteckich. Jej dolną granicę wyznacza ażurowa ściana drzew, składająca się z pozostałych pojedynczych drzew. Są to głównie modrzewie europejskie (Larix decidua), platany klonolistne (Platanus x hispanica) i sosny czarne (Pinus nigra). W tej części rosły niegdyś w dużym zagęszczeniu graby (Carpinus), lipy (Tilia) i klony (Acer). Drzewostan jednak uległ zmianie w wyniku zamarcia dużej ilości drzew. Obecnie pozostały jedynie pojedyncze okazy drzew, stanowiące obrzeże polany. W charakterze i składzie gatunkowym polany głównej zaszły nieodwracalne zmiany.

Od zachodu obrzeże polany głównej stanowi zwarty masyw drzewostanu i układy klombowe. Granicę przeciwległą wyznacza stary staw. Na środku stoi uschnięty buk pospolity (Fagus sylvatica), a niedaleko od niego tulipanowiec amerykański (Liliodendron tulipifera). Poniżej rosną między innymi glediczia trójcierniowa (Gleditsia triacanthos), dąb czerwony (Quercus rubra), kasztanowiec biały (Aesculus hippocastanum) oraz platan klonolikstny (Platanus x hispanica).

Na zachód od pałacu znajduje się część parku, którego granica jest wyznaczana przez drogę, biegnącą w kierunku tarasu widokowego. Za tarasem widokowym droga skręca w części leśnej na zachód, przecina las dębowy, polanę łubinową i na wysokości budynku przechowalni owoców, obecnie nazywanego Chatą myśliwską, łączy się z główną aleją parkową.

Do najstarszych drzew parku lubostrońskiego należą lipy drobnolistne (Tilia cordata). Dwie z nich zdobią szczyt tarasu. Od skarpy przypałacowej, w kierunku tarasów, biegną trzy nieregularne polany, układające się w jednej linii. Na wzniesieniu rośnie grupa sosny czarnej (Pinus nigra), a za nią rząd robinii białej (Robinia pseudoacacia).

U podnóża tarasu rosną między innymi: tawuła (Spiraea), azalia (Rhododendron), tawlina (Sorbaria), a bliżej pałacu także forsycja (Forsythia). Na granicy południowo-zachodniej tego wydzielenia znajduje się zwarta ściana nasadzenia, tworząca granicę parku na całej jego szerokości. W tej części parku występują: graby pospolite (Carpinus betulus), buki pospolite (Fagus sylvatica), jesiony wyniosłe (Fraxinus excelsior), klony zwyczajne (Acer platanoides), dęby szypułkowe (Quercus robur) i świerki pospolite (Picea abies). Z kolei w niższej partii można spotkać leszczyny (Corylus), świdośliwy (Amelanchier), śnieguliczki (Symphoricarpos), głogi (Crategus) i derenie (Cornus).

Za parkową elewacją oficyny, w części południowo-zachodniej na pierwszy plan wysuwają się dwie stare lipy (Tilia) oraz młode nasadzenia różanecznikow (Rhododendron) i magnolii (Magnolia). W tej części założono okrągły gazon, wysadzany corocznie roślinami cebulowymi. Za nimi znajdują się boskiety utworzone z cisów (Taxus). Od boskietów w kierunku części leśnej biegnie aleja świerkowa. Należy ona do młodszej części parku.

Na terenie parku w Lubostroniu znajduje się 28 pomników przyrody w tym 19 drzew liściastych i 9 iglastych. Wśród drzew liściastych możemy wyróżnić: 3 platany klonolistne (Platanus x hispanika 'Acerifolia'), 3 dęby szypułkowe (Quercus robur), 10 lip drobnolistnych (Tilia cordata) oraz 3 klony pospolite (Acer platanoides). Do drzew iglastych zaliczmy: 1 sosna zwyczajna (Pinus sylwestris), 1 sosna czarna (Pinus nigra), 3 modrzewie europejskie (Larix decidua), 1 cis pospolity (Taxus baccata), 2 świerki pospolite (Picea abies) i 1 chojna kanadyjska (Tsuga canadensis). Obwód pierśnicy pomników przyrody waha się od 208 cm u sosny zwyczajnej do 454 cm u jednego z klonów pospolitych. Sa to w większości drzewa o jednym pniu. Wyjątek stanowią: dwupniowa lipa i dwa klony pospolite o wielu pniach.

Granica ochrony konserwatorskiej obejmuje całe założenie, uwzględniając strefy ochrony ekologicznej i widokowej. Od zachodniej strony, granica ochrony konserwatorskiej obejmuje obszar za rzeką Noteć aż po granicę lasów, porastających wzgórza nad doliną Noteci. Ochrona objęto także dwie zabytkowe aleje lipowe, z których jedna jest przedłużeniem alei prowadzącej z Lubostronia, a druga biegnie do szosy, od folwarku Załachowo.